Borçlunun ödeme emrine itiraz etmesi, takibin durması anlamına gelir. Ancak alacak ortadan kalkmaz; alacaklının, itirazı aşmak için kanunda düzenlenmiş yollara başvurması gerekir.
İtirazın sonucu nedir?
Borçlu süresi içinde itiraz ederse, itirazın kapsamı ölçüsünde takip durur. Haciz işlemleri yapılamaz. İtiraz borcun bir kısmına ilişkin ise, itiraz edilmeyen kısım için takip devam eder.
Alacaklının önündeki iki ana yol
1. İtirazın iptali davası
Genel mahkemelerde açılan bu dava, alacağın varlığını ve itirazın haksızlığını ortaya koymaya yöneliktir. Dava, itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. Alacaklı haklı çıkarsa, kanundaki koşullar gerçekleştiğinde alacağın yüzde yirmisi oranında icra inkâr tazminatına da hükmedilebilir.
Ticari nitelikteki para alacaklarında, dava açmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartı olabilir. Bu nedenle uyuşmazlığın hukuki niteliği baştan doğru belirlenmelidir.
2. İtirazın kaldırılması
Alacak; mahkeme ilamı, noterce onaylı veya borçlunun imzasını ikrar ettiği bir belge gibi kanunda sayılan belgelere dayanıyorsa, alacaklı icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Bu yol genellikle daha hızlıdır; ancak yalnızca belirli belge türleri için kullanılabilir ve talebin kanunda öngörülen süre içinde yapılması gerekir.
Alacağın hangi belgeye dayandığı, belgenin borçlu tarafından ikrar edilip edilmediği ve ticari nitelik taşıyıp taşımadığı gibi unsurlar yol seçimini belirler. Yanlış yol seçimi, değerli zamanın kaybına neden olabilir.
Kambiyo senetlerine özgü takipte durum
Çek, bono ve poliçeye dayanan kambiyo senetlerine özgü takiplerde itiraz, şikâyet ve süreler farklı düzenlenmiştir. Bu takiplerde ödeme emrine karşı kullanılabilecek yollar daha sınırlı ve süreler daha kısadır. Bu nedenle tebligat alındığında zaman kaybetmeden değerlendirme yapılmalıdır.
Borçlu açısından önemli noktalar
- İtiraz süresi tebliğ tarihinden başlar; süre kaçırıldığında takip kesinleşebilir.
- Haksız ve dayanaksız itirazlar, kanundaki şartlar oluşursa tazminat sonucunu doğurabilir.
- İtirazın nedeni (borç yok, zamanaşımı, yetki, imza inkârı vb.) açıkça ve doğru biçimde yazılmalıdır.
Süreci kolaylaştıran hazırlıklar
- İtiraz tebliğ evrakını ve takip dosya numarasını saklayın.
- Alacağa ilişkin tüm sözleşme, fatura, yazışma ve ödeme kayıtlarını bir dosyada toplayın.
- Süre hesabını bir hukukçuyla birlikte yapın.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya reklam niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı içtihatları değişebilir, her olay kendi somut koşullarında değerlendirilmelidir. Yazıdaki süreler ve oranlar yayın tarihindeki genel düzenlemelere göredir.